Sai phạm và xử lý trách nhiệm tại Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin) là vấn đề đã được thảo luận, chất vấn, giải trình nhiều lần tại Quốc hội. Tại kỳ họp thứ tám, Quốc hội khóa 12, Chính phủ đã có báo cáo gửi đại biểu Quốc hội về tình hình hoạt động của Vinashin.

Tuy nhiên, theo Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc, do Quốc hội khóa 13 có 2/3 đại biểu là mới, và trong thời gian qua công tác điều tra vụ án “cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế, gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Vinashin đã kết thúc, nên việc gửi báo cáo là cần thiết để đại biểu được thông tin đầy đủ.

Cùng với báo cáo kết quả thực hiện nghị quyết của Quốc hội về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật quản lý sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại tập đoàn, tổng công ty nhà nước, báo cáo về Vinashin sẽ được gửi đại biểu tự nghiên cứu, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho biết.

Bên cạnh nội dung nói trên, đại biểu Quốc hội cũng đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo về những vấn đề mà cử tri và dư luận xã hội quan tâm liên quan đến đại biểu Quốc hội Đặng Thị Hoàng Yến (Long An) và đại biểu Đặng Thành Tâm (Tp.HCM).

Về những vấn đề kinh tế, xã hội, một số ý kiến đề nghị Chính phủ báo cáo về tình hình kinh tế thế giới năm 2011 và những dự báo về kinh tế thế giới năm 2012 để giúp đại biểu Quốc hội có thêm thông tin xem xét, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội năm 2011 và quyết định kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội năm 2012.

Kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa 13 được khai mạc vào sáng 20/10 và dự kiến kết thúc vào ngày 26/11.

Tại đây, Quốc hội sẽ quyết định kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội 5 năm 2011 – 2015 và kế hoạch sử dụng đất trong giai đoạn này.

Nguyễn Vũ – Vneconomy.vn

Ngân hàng Nhà nước chính thức đưa ra bốn quan điểm tái cấu trúc hệ thống – nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong những năm tới.

Ngày 18/10, Ngân hàng Nhà nước thông tin về quan điểm và định hướng triển khai chủ trương tái cấu trúc hệ thống ngân hàng mà Trung ương Đảng vừa đưa ra.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, trong 5 năm tới, củng cố, chấn chỉnh và tái cơ cấu hệ thống ngân hàng là nhiệm vụ cấp bách của ngành ngân hàng, để cùng với tái cấu trúc đầu tư với trọng tâm là đầu tư công và tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước mà trọng tâm là các tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước, nhằm thực hiện thành công chủ trương tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng.

Hiện Ngân hàng Nhà nước đang xây dựng Đề án Tái cơ cấu ngân hàng nhằm khắc phục những tồn tại, yếu kém và phát triển hệ thống ngân hàng hoạt động an toàn, lành mạnh, có hiệu quả trên cơ sở năng lực tài chính và quy mô hoạt động đủ lớn, hệ thống quản trị, công nghệ ngân hàng tiên tiến.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước đưa ra bốn quan điểm và nguyên tắc cơ bản đối với quá trình tái cơ cấu này.

Thứ nhất, phát triển một hệ thống ngân hàng đa dạng về sở hữu, quy mô và loại hình nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của nền kinh tế về dịch vụ ngân hàng từ thành thị tới nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Về quy mô, hệ thống ngân hàng có các ngân hàng lớn đủ sức cạnh tranh trong khu vực; có các ngân hàng lớn làm trụ cột trong hệ thống ngân hàng; có những ngân hàng vừa và nhỏ, tổ chức tín dụng phi ngân hàng hoạt động có hiệu quả trong một phân khúc thị trường thích hợp và đáp ứng nhu cầu dịch vụ ngân hàng mỗi tầng lớp trong xã hội.

Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành ngân hàng những tháng cuối năm 2011 được tổ chức tại Hà Nội ngày 7/9/2011, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình cũng đã phát biểu: “Không phân biệt quy mô của ngân hàng nhưng vấn đề quan trọng nhất là ngân hàng đang tồn tại phải hoạt động an toàn, lành mạnh và có hiệu quả”.

Thứ hai, đảm bảo nâng cao tính an toàn, lành mạnh của hệ thống ngân hàng.

Thứ ba, việc sáp nhập, hợp nhất ngân hàng theo nguyên tắc tự nguyện, bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền và các quyền, nghĩa vụ kinh tế của các bên có liên quan.

Thứ tư, tái cơ cấu ngân hàng được triển khai dưới nhiều hình thức, biện pháp và theo lộ trình thích hợp. Căn cứ vào đặc điểm của ngân hàng cụ thể sẽ có hình thức và biện pháp hợp lý.

Ngân hàng Nhà nước cho rằng, sáp nhập, hợp nhất ngân hàng hàng là xu hướng tất yếu khách quan hiện nay để nâng cao khả năng cạnh tranh. Sáp nhập, hợp nhất ngân hàng đem lại giá trị gia tăng lớn hơn so với khi các ngân hàng đứng riêng rẽ nhờ đạt được lợi ích kinh tế theo quy mô lớn hơn, tăng uy tín, thương hiệu, giảm chi phí, khai thác tối đa lợi thế kinh doanh của các bên tham gia, phát triển cơ sở khách hàng, màng lưới phân phối… Do đó, xu hướng sáp nhập, hợp nhất ngân hàng có thể xảy giữa các ngân hàng lớn với nhau, giữa ngân hàng lớn và ngân hàng nhỏ, giữa các ngân hàng nhỏ với nhau.

Cơ quan này cũng nhận định, hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động sáp nhập, hợp nhất doanh nghiệp hiện nay tương đối đồng bộ, hoàn chỉnh như Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Cạnh tranh, Luật Chứng khoán. Lĩnh vực ngân hàng còn có Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Các tổ chức tín dụng.

Và trên cơ sở các văn pháp có liên quan, ngày 11/2/2011 Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 04/2010/TT-NHNN quy định việc sáp nhập, hợp nhất và mua lại tổ chức tín dụng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng.

Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước cho biết sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật cho các ngân hàng có nguyện vọng  sáp nhập, hợp nhất.

*Đến cuối năm 2010, hệ thống ngân hàng Việt Nam bao gồm 1 ngân hàng phát triển, 1 ngân hàng chính sách xã hội, 5 ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại có cổ phần chi phối của Nhà nước, 37 ngân hàng thương mại cổ phần, 50 chi nhánh ngân hàng nước ngoài, 5 ngân hàng 100% vốn nước ngoài, 5 ngân hàng liên doanh, 18 công ty tài chính, 12 công ty cho thuê tài chính, 1 Quỹ Tín dụng nhân dân Trung ương, hơn 1.000 quỹ tín dụng nhân dân cơ sở và 1 tổ chức tài chính vi mô.

Thùy Duyên – Vneconomy

Ông Lê Xuân Nghĩa – Ảnh: Anh Quân.

Lưu ý 6 ảnh hưởng lớn đến Việt Nam trước những vấn đề về nợ công ở châu Âu và những hàm ý đối với Việt Nam, Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính tiền tệ Quốc gia Lê Xuân Nghĩa cho rằng tác động xấu còn ở phía trước.
Xin trích đăng một phần ý kiến của vị chuyên gia này tại hội thảo quản lý và giám sát tài chính công, được tổ chức ngày 2/7.
1. Xuất khẩu khó khăn kéo GDP sụt 1,7%
Cuộc khủng hoảng nợ châu Âu kéo theo một loạt hệ quả tất yếu: tốc độ phục hồi kinh tế thế giới chậm lại, có thể theo hình chữ W thay vì chữ V, đặc biệt khu vực châu Âu sẽ phải chứng kiến tình hình thất nghiệp và lạm phát tăng cao, đồng Euro mất giá, tăng trưởng GDP giảm sút, làm cho thu nhập thực tế người dân và cầu tiêu dùng với hàng nhập khẩu giảm mạnh.
Về vấn đề này, một số quan điểm cho rằng hàng hóa giá rẻ là ưu thế của Việt Nam do đó cuộc khủng hoảng nợ công sẽ giúp hướng người dân châu Âu chuyển từ hàng hóa cao và trung cấp sang hàng hóa do Việt Nam sản xuất. Tuy nhiên, những số liệu tính toán từ mô hình ước lượng cho thấy, cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu sẽ có những tác động tiêu cực đến xuất khẩu và tăng trưởng GDP của Việt Nam, với mức suy giảm khoảng 1,7% GDP trong năm 2010, cao thứ ba chỉ sau Trung Quốc (2,8%) và Anh (1,9%).
Vì vậy, nếu không có những chính sách phản ứng kịp thời hỗ trợ xuất khẩu thì triển vọng trung hạn đối với xuất khẩu của Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn.
2. Lãi suất cao, doanh nghiệp thiệt nặng
Do lo ngại tác động tiêu cực từ khủng hoảng nợ công, nhiều ngân hàng trung ước các nước phát triển vẫn huy trì mức lãi suất sàn thấp lịch sử nhằm kích thích sự phục hồi kinh tế và chấp nhận lạm phát trong chừng mực nhất định. Lãi suất cơ bản tiệm cận 0% ở hầu hết các nước: FED (Mỹ): 0,25%; ECB (EU): 1%; BOE (Anh): 0,5%; Nhật Bản 0,1%.
Ngược lại ở Việt Nam, lãi suất huy động lẫn lãi suất cho vay vẫn đứng ở mức cao. Các doanh nghiệp phải vay vốn với lãi suất khoảng 14-16%/năm với kỳ hạn ngắn và khoảng 14,5-17%/năm với kỳ hạn trung, dài hạn.
Nếu tính đến lạm phát ước cho năm 2010 là dưới 10%, doanh nghiệp phải đạt mức tỷ suất lợi nhuận trên 24-27%, là mức cao so với tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu bình quân của các ngành trong năm 2009 (khoảng 20%).
3. FDI suy giảm
Khủng hoảng nợ công châu Âu có thể tạo ra hai tac động trái chiều hoàn toàn với luồng vốn FDI trên phạm vi toàn cầu. Trong những quốc gia có trình độ phát triển tương đương với các nước thuộc EU sẽ hưởng lợi do nguồn vốn FDI sẽ dịch chuyển từ châu Âu sang các quốc gia này khi nhà đầu tư muốn tránh thuế thu nhập doanh nghiệp đang có xu hướng tăng cao tại các quốc gia châu Âu.
Ngược lại, các nước có trình độ phát triển thấp như Việt Nam lại hoàn toàn không được hưởng lợi từ việc dịch chuyển luồng vốn FDI khỏi châu Âu do sự chênh lệch quá lớn về trình độ công nghệ, trong khi luồng vốn từ các nhà đầu tư châu Âu vào các quốc gia này giảm sút do cuộc khủng hoảng nợ.
4. Giá vàng bùng nổ hút vốn đầu tư
Các nhà đầu tư trên thế giới đang tìm vàng như một nơi trú ẩn an toàn trước nguy cơ cuộc khủng hoảng nợ châu Âu ngày một lan rộng, làm cho giá vàng trong thời gian qua tăng mạnh, lên mức trên 1.300 USD/ounce. Điều này phản ánh nhu cầu về dự trữ an toàn hơn so với đồng tiền giấy, sau khi nhiều cá nhân và tổ chức ở châu Âu, châu Á đua nhau mua vàng, mua bạch kim và bạc.
Việc giá vàng tăng cùng với xu hướng tăng mạnh của đồng USD là điều ít khi xảy ra. Rất có thể sẽ tăng tới một kỷ lục mới trong thời gian tới và tạo sự tách biệt hoàn toàn giữa giá tài sản vàng và các tài sản khác.
Điều này sẽ tác động xấu đến đầu tư toàn thế giới và Việt Nam bởi một khi vàng chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục đầu tư của các tổ chức thì cũng đồng nghĩa với việc các danh mục khác như cổ phiếu, trái phiếu sẽ bị giảm mạnh. Như vậy, luồng vốn đầu tư gián tiếp càng trở nên hạn chế.
5. Bảo hiểu rủi ro tín dụng (CDS) xu hướng tăng lên
Vấn đề Hy Lạp đang làm cho các nhà đầu tư trên thế giới càng trở nên thận trọng hơn với các quốc gia có vấn nạn tương tự: 3 số liệu cảnh báo bao gồm: nợ quá nhiều, thể hiện ở tỷ lệ nợ trên GDP cao; chi tiêu quá mức, thể hiện ở mức thâm hụt ngân sách lớn so với GDP; và tốc độ tăng trưởng GDP sụt giảm.
Hệ quả là Việt Nam với tỷ lệ nợ cao, thâm hụt ngân sách triển miên đang bị các tổ chức tài chính quốc tế xếp vào mục rủi ro cao, với mức CDS là 263, xếp ngay trên Hy Lạp (321) và Iceland (466). Điều này sẽ là một cản trở rất lớn trong việc thu hút các luồng vốn đầu tư gián tiếp, trực tiếp và cho vay từ nước ngoài.
6. Tăng rủi ro hối đoái và biến động tỷ giá vào cuối năm
Khủng hoảng nợ châu Âu cũng tạo ra những biến động khó lường về tỷ giá. Đồng USD và đặc biệt là đồng Yên sẽ tiếp tục đà tăng mạnh so với đồng Euro do tính an toàn từ phía các đồng tiền này. Từ khi cuộc khủng hoảng có dấu hiệu nghiêm trọng, đồng Euro mất giá tương đối so với USD.
Sang tháng 6, tỷ giá USD/Euro chỉ còn 1,19, rất thấp so với mức xấp xỉ 1,4 của đầu tháng 3, do đó sẽ tạo ra những rủi ro nhất định trong việc vay, trả ngoại tệ cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cũng như cho hoạt động ngoại hối của các ngân hàng thương mại.
Ngoài ra, đồng USD tăng giá mạnh trong khi thâm hụt thương mại của Việt Nam đang gia tăng, cộng với thời điểm đáo hạn của các khoản vay tín dụng ngoại tệ, sẽ gia tăng sức ép tăng rủi ro hối đoái và biến động tỷ giá vào các tháng cuối năm 2010

Anh Quân – Vneconomy

Vị trí thống lĩnh của đồng USD trong quan hệ kinh tế thương mại toàn cầu từ thế chiến thứ hai đến nay có vẻ đang bị thách thức nghiêm trọng bởi những động thái mới của Trung Quốc, và điều đó sẽ ảnh hưởng sâu sắc tới mọi hoạt động kinh doanh.

“Đòi hạ bệ” đồng USD

Chỉ một tuần trước ngày khai mạc Hội nghị thượng đỉnh G20 tại London, Thống đốc Ngân hàng trung ương Trung Quốc Chu Tiểu Xuyên (Zhou Xiaochuan) lên tiếng đòi “hạ bệ” đồng USD khỏi ngôi vị đồng tiền dự trữ quan trọng nhất của thế giới. “Cuộc khủng hoảng bùng nổ và lây lan ra toàn thế giới phản ánh tính chất dễ bị tổn thương và những rủi ro mang tính hệ thống cố hữu của hệ thống tiền tệ quốc tế hiện nay”, ông Chu viết trên trang web của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc hôm 23-3 vừa qua. Đáng chú ý là bình thường ông Chu chỉ viết bằng tiếng Hoa, nhưng lần này bài viết của ông được dịch sang tiếng Anh, dường như muốn hướng tới người đọc ngoài Trung Quốc.

Để tránh sự phụ thuộc hiện nay vào đồng USD, ông Chu đề nghị một “đồng tiền dự trữ siêu quốc gia” không bị ảnh hưởng bởi chính sách tiền tệ của bất kỳ một quốc gia riêng rẽ nào. Tuy không trực tiếp nhắc tới đồng USD, song ông Chu yêu cầu “tạo ra một đồng tiền dự trữ Quốc tế không liên kết với bất kỳ quốc gia nào và có khả năng giữ ổn định lâu dài”. Theo đề nghị của ông, đồng tiền dự trữ quốc tế đó là SDR (Special Drawing Rights) – một đơn vị tiền tệ tổng hợp được Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) lập ra năm 1969 trên cơ sở giá trị của đồng USD, euro châu Âu, đồng bảng Anh và đồng yên Nhật. Hiện SDR chỉ được dùng chủ yếu trong kế toán giữa IMF và các chính phủ thành viên với tổng giá trị chỉ ở mức tương đương 32 tỉ USD.

Thật ra, ý tưởng thay thế đồng USD bằng một đồng tiền quốc tế không phải là mới. Năm 1944 nhà kinh tế học lỗi lạc Maynard Keynes từng đề nghị một loại tiền dựa trên giá trị của một rổ hàng hóa nguyên liệu, gọi là Bancor, nhưng không được hưởng ứng. Sau này nhà kinh tế học Mỹ được giải Nobel Joseph Stiglitz trong cuốn sách “Làm cho toàn cầu hóa hoạt động” (Making Globalisation Work) đã chỉ ra tính chất bất ổn của hệ thống dự trữ bằng đồng USD và đề xuất ý tưởng về “đồng USD toàn cầu” (global greenback). Lãnh đạo các nước Iran, Venezuela và Nga đã nhiều lần gọi đồng USD là “vô giá trị”, từng sử dụng đồng euro để thay thế nhưng không thành công.

Tất nhiên Mỹ là nước đầu tiên phản đối ý định của Trung Quốc. Và hầu như mọi nhà phân tích đều đồng ý rằng, thay đồng USD là một “nhiệm vụ bất khả thi” ít ra là trong một tương lai gần. Để thay thế được vai trò của USD, đồng tiền quốc tế mới phải được chấp nhận trong thương mại toàn cầu, phải được các công ty tư nhân sử dụng và đó là trở ngại hầu như không vượt qua được. “Ấn định tiền tệ (denominate) cho thương mại và đầu tư quốc tế chỉ có thể thực hiện với một đồng tiền cụ thể; để một đồng tiền không cụ thể sắm vai trò đó là một điều không tưởng”, ông Stephen Green, trưởng bộ phận nghiên cứu của Ngân hàng Standard Chartered China tại Thượng Hải, nhận xét.

Ẩn ý của Trung Quốc

Thế thì đề nghị của ông Chu có dụng ý gì? Trước tiên, nó cho thấy Trung Quốc không hài lòng với trật tự kinh tế thế giới hiện hành và muốn có một tiếng nói có trọng lượng hơn trong các vấn đề tài chính quốc tế. Chẳng hạn, tại Hội nghị thượng đỉnh G20, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào sẽ đòi gia tăng quyền bỏ phiếu của Trung Quốc trong IMF. Hiện nay theo cơ cấu của IMF, các nước thành viên EU có 32% quyền bỏ phiếu, Mỹ có 17%, trong khi Trung Quốc chỉ có 3,7% và Ấn Độ có 1,9%. Tất nhiên để được tăng quyền bỏ phiếu, Trung Quốc phải bỏ thêm tiền vào IMF. Cùng lúc với đề nghị nói trên của ông Chu, một người phó của ông cũng tiết lộ rằng, Trung Quốc sẵn sàng mua 100 tỉ USD trái phiếu mà IMF sắp phát hành để tăng vốn.

Và song song với việc đòi hỏi một vai trò lớn hơn, Trung Quốc cũng bộc lộ ý định đa dạng hóa nguồn dự trữ ngoại tệ. Đề xuất của ông Chu phát ra sau một loạt sự kiện cho thấy Trung Quốc rất lo lắng trước chính sách tài chính-tiền tệ của Mỹ. Ngày 13-3 Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo nói với báo chí rằng, ông “hơi lo” cho giá trị của kho tiền USD khổng lồ của Trung Quốc nếu đồng USD mất giá. Ngân hàng Standard Chartered dự tính, đến cuối năm ngoái Trung Quốc nắm giữ số trái phiếu và cổ phiếu Mỹ trị giá khoảng 1.450 tỉ USD trong tổng số 1.900 tỉ USD dự trữ ngoại tệ.

Đề nghị táo bạo của ông Chu, nếu được thực hiện, thì một trong những nước bị thiệt hại đầu tiên lại chính là Trung Quốc. Khi đồng USD bị gạt ra khỏi vị trí độc tôn trên thị trường tiền tệ quốc tế, giá trị của nó sẽ sụt giảm; và điều đó có nghĩa là quỹ dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc cũng teo lại. Đồng USD yếu đi thì giá trị của đồng nhân dân tệ sẽ tăng, lĩnh vực xuất khẩu đang khốn đốn của Trung Quốc càng thêm mất sức cạnh tranh.

Và, “chính sách vết dấu loang”

Có điều, người Trung Quốc là bậc thầy trong việc thực thi một chiến dịch vết dầu loang, âm thầm mà hiệu quả. Song song với việc tiếp tục đầu tư vào các tài sản tính bằng USD, Trung Quốc vẫn tiếp tục tìm cách giảm thiểu sự phụ thuộc vào đồng USD bằng cách lẳng lặng ký kết những thỏa thuận hoán đổi tiền tệ với nhiều nước trên thế giới, mà mới nhất là thỏa thuận ký với Chính phủ Argentina hôm thứ Hai 30-3. Theo thỏa thuận này, Trung Quốc và Argentina sẽ trao đổi đồng tiền cho nhau với giá trị khoảng 70 tỉ nhân dân tệ, tức khoảng 10 tỉ USD, để thực hiện thanh toán các hợp đồng thương mại mà không cần qua đồng tiền trung gian là USD. Thỏa thuận này, cùng với những thỏa thuận tương tự mà Trung Quốc đã ký với Hàn Quốc, Malaysia, Indonesia và Belarus có tác dụng dần dần nâng cao vị thế của đồng nhân dân tệ trên trường quốc tế. Cho đến nay đồng nhân dân tệ chỉ được sử dụng ở Trung Quốc và hệ thống tài chính của Trung Quốc tương đối biệt lập với dòng lưu chuyển vốn trên toàn cầu. Chính sách đó giúp hệ thống ngân hàng Trung Quốc né tránh được cơn bão tài chính đang diễn ra, đồng thời có khả năng ấn định mức tỷ giá có lợi cho xuất khẩu – yếu tố quan trọng làm nên sự tăng trưởng chóng mặt của Trung Quốc mấy thập niên qua và cũng mang lại cho Trung Quốc những lời phê phán nặng nề từ các đối tác thương mại.

Cuối cùng, theo ông Ben Simpfendorfer thuộc Ngân hàng Hoàng gia Scotland, tính phổ quát của đồng USD được thúc đẩy bởi tập quán chi tiêu phóng túng của người Mỹ; đồng nhân dân tệ sẽ không thể có được tính phổ quát đó nếu người Trung Quốc vẫn ra sức tằn tiện như hiện nay.

(Theo Huỳnh Hoa – Báo Doanh nhân)

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Sự nổi lên của Trung Quốc trên sân khấu chính trị – kinh tế thế giới mang lại cho các nước khác cả niềm hy vọng lẫn nỗi âu lo. Điều gì sẽ xảy ra khi Trung Quốc trở thành siêu cường “số 1″ trên hành tinh này? Chúng tôi xin giới thiệu bài phân tích của Andrew J. Nathan thuộc tập đoàn tư vấn kinh doanh toàn cầu McKinsey & Co. về vấn đề này

Trong nhiều yếu tố sẽ định hình nền kinh tế thế giới những thập niên sắp tới, không yếu tố nào lớn hơn là sự nổi lên của Trung Quốc. Ngày nay Trung Quốc là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới tính theo đồng USD. Theo phần lớn các dự báo, Trung Quốc sẽ là “số 1” vào một thời điểm nào đó trong vòng 30, 40 năm tới.

Lớn mà nghèo

Xét theo lịch sử, Trung Quốc sẽ là một kiểu “số 1″ rất mới. Sự thống trị của Trung Quốc không đặt căn bản trên sự siêu việt về công nghệ. Thay vì vậy, nó dựa chủ yếu lên quy mô dân số: Trung Quốc sẽ là nền kinh tế lớn nhất bởi vì có dân số lớn nhất. Tính bình quân đầu người, Trung Quốc vẫn rất nghèo so với các cường quốc kinh tế khác trong một tương lai dự đoán được.

Hình ảnh này có vẻ tương phản với quan niệm chung về Trung Quốc như là một sức mạnh đang nổi lên. Nhưng trước tiên, chúng ta hãy đặt kinh tế Trung Quốc vào viễn cảnh của nó. Đúng là Trung Quốc đã trải qua nhiều thập niên tăng trưởng đến chóng mặt và giờ đây đang xếp hàng đầu hoặc gần dẫn đầu về dự trữ ngoại tệ, quy mô thương mại và thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, ngay cả khi là nền kinh tế lớn thứ tư, Trung Quốc cũng chỉ đóng góp 6% vào nền kinh tế thế giới, tức chỉ gấp đôi tiểu bang California. Tính theo thu nhập bình quân, Trung Quốc còn thấp hơn. Trung Quốc xếp thứ 49 về tỷ lệ dự trữ ngoại tệ trên mỗi người dân, thứ 92 về kim ngạch xuất nhập khẩu và thứ 106 về tổng sản lượng bình quân đầu người. Thiếu một đồng tiền dự trữ, như đồng USD chẳng hạn, Trung Quốc không thể xác lập các tham số về giá hàng hóa, lạm phát, lãi suất hoặc giá cổ phiếu trên toàn cầu. Trung Quốc cũng không thể điều khiển Ngân hàng Thế giới hoặc Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Thật vậy, cho dù Trung Quốc có tầm cỡ lớn, đóng góp quan trọng nhất mà nước này có thể làm cho phần còn lại của thế giới, hiện nay và trong tương lai, là chăm sóc chính bản thân mình. Khả năng của Trung Quốc trong việc đáp ứng phần lớn những nhu cầu của chính họ – về năng lượng, ngũ cốc và bông vải – là hết sức thiết yếu cho sự bình ổn giá cả trên thế giới. Sự tăng trưởng dần dần của nền kinh tế Trung Quốc giúp cho phần còn lại của thế giới được ổn định. Tăng trưởng kinh tế cũng giữ cho Trung Quốc được hòa bình, tránh được một sự sụp đổ có thể làm cho phần còn lại của thế giới phải gánh lấy gánh nặng người tị nạn, những vấn đề sức khỏe cộng đồng và vấn đề tội phạm xuyên biên giới tràn qua các nước láng giềng của Trung Quốc. Chính vì thế, theo một ý nghĩa nào đó, dù to lớn như vậy, Trung Quốc vẫn chỉ sắm một vai phụ trên sân khấu kinh tế toàn cầu.

Đà tiến lên của Trung Quốc vẫn có thể bị trật đường do nguy cơ bất ổn trong nước hoặc bởi những cú sốc kinh tế toàn cầu. Nhưng cứ giả định rằng Trung Quốc vẫn trở thành “số 1″ thì điều đó có ý nghĩa gì đối với vị trí của Trung Quốc trên thế giới?

Những lựa chọn của Trung Quốc

Không giống những “số 1″ khác trong lịch sử, Trung Quốc không có khả năng trở thành người lãnh đạo thế giới về công nghệ. Chắc chắn rằng nền kinh tế Trung Quốc đã được nâng cao về mặt công nghệ. Các ngành công nghiệp kỹ thuật cao và công nghiệp quân sự đang được cải tiến liên tục, công nghiệp xuất khẩu của Trung Quốc đang leo lên những nấc thang giá trị cao hơn và các viện nghiên cứu cấp quốc gia của Trung Quốc đang tìm kiếm vai trò lãnh đạo toàn cầu về công nghệ sinh học, vật lý hạt cơ bản, và nhiều lĩnh vực khác. Nhưng trừ phi các quốc gia công nghệ cao khác ngừng cạnh tranh, Trung Quốc sẽ không thể qua mặt họ trong hàng loạt lĩnh vực để trở thành mũi nhọn toàn cầu về công nghệ, như nước Anh trong thế kỷ 19 hoặc nước Mỹ trong thế kỷ 20. Bởi vì, trong lúc Trung Quốc tiến lên thì các nước khác cũng tiến lên và duy trì sự lãnh đạo trong nhiều lĩnh vực công nghệ.

Trung Quốc cũng không thể thống trị về mặt quân sự. Mặc dù quy mô kinh tế làm cho Trung Quốc luôn luôn thèm khát dầu mỏ và những nguyên liệu thô khác, Trung Quốc không thể giành được an ninh năng lượng và nguyên liệu thông qua việc xâm chiếm theo cách mà các cường quốc thực dân đã làm trong thế kỷ 18 và 19, hoặc thông qua sự kiểm soát gián tiếp kiểu thực dân mới như Mỹ đã làm trong thế kỷ 20. Trừ phi các cường quốc khác sụp đổ, sẽ không có khoảng trống quyền lực nào để Trung Quốc chen vào, và trong một tương lai nhìn thấy được Trung Quốc cũng không có kiểu dẫn đầu về quân sự để chen lên vị trí tối cao. Như vậy xâm chiếm và thống trị đều không phải là lựa chọn. Trung Quốc chỉ còn cách phải kiểm soát lấy các nguồn tài nguyên mà họ cần thông qua các phương tiện kinh tế.

Điều đó có nghĩa là sự thịnh vượng của Trung Quốc vẫn sẽ phụ thuộc vào sự thịnh vượng của các đối thủ cạnh tranh toàn cầu như Nhật Bản và Mỹ. Một phần lớn sự giàu có của Trung Quốc vẫn sẽ sinh ra từ việc bán sức lao động thông qua công nghiệp, và điều đó cần có hoạt động thương mại, cả nhập khẩu năng lượng, nguyên liệu, linh kiện phụ tùng lẫn xuất khẩu sản phẩm hoàn chỉnh. Trung Quốc sẽ không tiến lên được nếu các đối thủ của mình không tiến lên. Sự suy sụp hoặc phá hoại các quốc gia khác sẽ không giúp gì cho Trung Quốc. Điều này càng rõ vì công cuộc toàn cầu hóa đã làm gia tăng sự phụ thuộc lẫn nhau chung quanh những vấn đề như biến đổi khí hậu và sức khỏe cộng đồng. Rõ ràng là, một nước Trung Quốc giàu có hơn sẽ đóng góp nhiều hơn cho một thế giới hòa bình.

Tầm ảnh hưởng mới và những hạn chế

Dù vậy, vị thế hàng đầu sẽ mang tới cho Trung Quốc một tầm ảnh hưởng đặc biệt như nó đã trao cho các nhà lãnh đạo kinh tế khác trong lịch sử. Cung cách làm ăn của Trung Quốc đã ảnh hưởng khắp thế giới, kể cả việc nhấn mạnh đến quan hệ cá nhân hơn là hợp đồng (các quan hệ này thường che chắn cho tham nhũng) và vai trò của nhà nước trong việc quản lý thị trường và ưu ái cho một số doanh nghiệp được chọn lựa. Khi Trung Quốc điều hành thị trường nội địa của mình – dù là trong lĩnh vực tiêu chuẩn sức khỏe, đóng gói, sáp nhập công ty hoặc các luật lệ về phát hành cổ phiếu – các công ty khắp toàn cầu đều phải điều chỉnh hoạt động theo các tiêu chuẩn đó. Khi “Sự đồng thuận Bắc Kinh” tiến tới, doanh nghiệp toàn thế giới đều phải tiến lên để theo kịp nó.

Chúng ta cũng nên chờ đợi nhìn thấy một sự Hán hóa nền văn hóa toàn cầu thông qua ảnh hưởng của các thị hiếu của người tiêu dùng Trung Quốc, tuy ít cụ thể hơn. Phong cách ăn mặc, hương vị thực phẩm, thiết kế và đóng gói các thương hiệu toàn cầu, âm nhạc, thể thao và giải trí đều sẽ phải đáp lại sức hút của thị trường Trung Quốc. Càng ngày chúng ta sẽ càng thấy con em chúng ta học tiếng Hán từ cấp tiểu học. Việc chuyển tới Thượng Hải hoặc Bắc Kinh để bắt đầu xây dựng sự nghiệp không còn là một cuộc phiêu lưu viển vông nữa.

Về lâu dài thì thế nào? Liệu Trung Quốc sẽ duy trì được vị thế số một? Nếu được, có thể nào Trung Quốc sẽ duy trì được tư cách lãnh đạo về công nghệ và quân sự và giữ vị thế một siêu cường? Đó là điều rất xa xôi trong tương lai nhưng mọi người nên cảnh giác trước những dự báo đều đặn. Tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc có khả năng sẽ dừng lại khi nền kinh tế trưởng thành hơn, cho nên sự chênh lệch hiện thời về tốc độ tăng trưởng sẽ không kéo dài mãi mãi. Ngoài ra, sức mạnh công nghệ và quân sự chỉ là tương đối. Trung Quốc chỉ có thể vượt lên trước các nước khác nếu như Mỹ và các đồng minh của Mỹ không tiếp tục duy trì sự tăng trưởng về công nghệ và quân sự của chính họ. Hầu như chắc chắn rằng Trung Quốc sẽ trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới nhưng vị thế số một sẽ không mang lại nhiều quyền lực như nó từng tạo ra trong quá khứ.

Nhạc và lời: Nguyễn Đình Thi

Đây Hồ Gươm, Hồng Hà, Hồ Tây.
Đây lắng hồn núi sông ngàn năm.
Đây Thăng Long, đây Đông Đô, đây Hà Nội, Hà Nội mến yêu!

Hà Nội cháy, khói lửa ngập trời.
Hà Nội hồng ầm ầm rung.
Hà Nội vùng đứng lên! Hà Nội vùng đứng lên! Sông Hồng reo! Hà Nội vùng đứng lên!

Hà Nội đẹp sao! Ôi nước Hồ Gươm xanh thắm lòng.
Bóng Tháp Rùa thân mật êm ấm lòng.
Hồng Hà tràn đầy, Hồng Hà cuốn ngàn nguồn sống tràn đầy dâng.

Hà Nội vui sao. Những cửa đầu ô.
Tíu tít gánh gồng, đây Ô Chợ Dừa, kia Ô Cầu Dền làn áo xanh nâu Hà Nội tươi thắm.
Sống vui phố hè. Bồi hồi chàng trai, những đôi mắt nào.
Quanh co chen quanh rộn ràng Đồng Xuân, xanh tươi bát ngát Tây Hồ.
Hàng Đào ríu rít Hàng Đường, Hàng Bạc, Hàng Gai.
Ôi tha thiết lòng ta biết bao nhiêu! Mỗi tấc đất Hà Nội đượm thắm máu hồng tươi.

Một ngày thu non sông chiến khu về, đường vang tiếng hát cuốn lòng người.
“Đoàn quân Việt Nam đi”
Hà Nội say mê chen đón Cha về, kín trời phơi phới vàng sao.
Ngày ấy chói vinh quang, vang ngàn phương lời thề nước.

Việt Nam yêu dấu ngả soi bóng sông Hồng Hà.
Hà Nội cháy khói lửa ngợp trời.
Hà Nội hồng ầm ầm rung, Sông Hồng reo!
Thét lên xung phong căm hờn sôi gầm súng.
Bùng cháy, khắp phố ta ơi! Vùng lên chiến sĩ ta ơi!
Trời Hà Nội đỏ máu.

Bụi hè đường cuốn bốc tung bay, xác thù rơi dưới gót giày.
Ầm ầm cười tiếng súng vui thay vang ngày mai sáng láng.

Này lớp lớp người đi ánh sao tưng bưng chói lói lòng ta.
Mai này lớp lớp người đi thét vang vang trời, khải hoàn.

Nhìn đây máu chúng ta tưới bao nhiêu đất này, ta tưới ngày mai vút lên.
Hồng Hà réo sóng say sưa trông Cha bóng Người mênh mông.

Mắt Người sáng láng vầng sao thắm tươi, trán Người mái tóc bạc thêm.
Bóng cờ bát ngát, ngày vui nước non reo cười, trên môi Người cười.
Tiếng cười, ngày về chiến thắng!

Nhạc và lời: Nguyễn Xuân Tân

Chiến tranh đã tràn vào các đô thị Miền Nam. Giảng đường, nhà máy, chùa chiền đã không còn yên tĩnh. Dòng thác biểu tình tràn ngập trên các đường phố, cả thành phố xuống đường, những đêm không ngủ, những ngày tuyệt thực trắng rợp sân trường, lựu đạn, dùi cui không thể ngăn nổi lời ca tiếng hát, những bản tuyên cáo đòi hòa bình, những cuộc đấu tranh bạo động của học sinh, sinh viên, chúng tôi đốt lửa giữa lòng đô thị, tuyên chiến hào hùng: “Hãy dậy mà đi!”

Dậy mà đi, dậy mà đi.

Ai chiến thắng không hề chiến bại,

Ai nên khôn không khốn một lần.

Dậy mà đi! dậy mà đi!

Dậy mà đi hỡi đồng bào ơi!

Đừng tiếc nữa cần chi khóc mãi,

Dậy mà đi núi sông đang chờ.

Dậy mà đi! dậy mà đi!

Dậy mà đi hỡi đồng bào ơi!

Bao nhiêu năm qua dân ta sống không nhà,

Bao nhiêu năm qua dân ta chết xa nhà.

Dậy mà đi! dậy mà đi!

Dậy mà đi hỡi đồng bào ơi!

Start -> Run -> type regedit -> go to HKEY_CURRENT_USER -> Identities -> your identities -> Software -> Microsoft -> Outlook Express -> your OE version -> find the key “Compact Check Count” -> double click on that key, set Value data = 0 -> click OK to finish.

Tip: To find the key “Compact Check Count” quickly: Start -> Run -> type regedit -> ctrl + F to open find command window -> type Compact Check Count -> Find Next

Mihaly Csikszentmihaly identifies ‘high challenge and low stress’ as ideal conditions for effective learning to take place. RISS provides such conditions were students are enthusiastically engaged in their work and encouraged to maximise their learning without being under undue pressure or duress.

We recognise that each student is unique and has individual needs and abilities. Students have a variety of different learning styles and so for effective learning to take place, a variety of teaching strategies needs to be used to give the students an opportunity to access information by looking, listening and touching. We endorse and apply this methodology and our students can learn in a way that is most appropriate for them. This is fundamental to our teaching strategy and to the success of the students.

Occupying a modern purpose built campus, staffed by an excellent team of teachers the Renaissance International School Saigon is able to provide a programme that prepares its students to successfully take their place within the global society. The curriculum provides a strong basis for students to develop an international perspective and in addition to being academically rigorous, promotes creativity and meets the intellectual, emotional, spiritual, social and physical needs of the students.

In keeping with its standing as one of the most modern international schools in Vietnam, RISS is proud of the technology in place to support teaching and learning. The ICT facilities are impressive and provide an extra dimension in supporting the school’s commitment to excellence.

Non sibi sed omnibus
(Not for self but for all)